სტატიები

სიცოცხლე წყალში წარმოიშვა, თუმცა ხმელეთზე გადმონაცვლების შემდეგ ეკოსისტემის ელემენტებმა მისი ჰაბიტატი საკუთარ სხეულებში მოაქციეს. დედამიწის დასაბამიდან დღემდე ერთი და იგივე წყალი ცირკულირებს, შესაბამისად, ყველანი დიდი საზიარო სივრცის, ჰიპერზღვის, ნაწილები ვართ.

მშვიდობასა და კონფლიქტზე საუბრისას, ხშირად რუსეთ-საქართველოს ომს ან ოკუპირებულ ტერიტორიებთან ურთიერთობებს ეხებიან, თუმცა, მშვიდობა საქართველოსთვის უფრო კომპლექსურია, ვიდრე შეიარაღებული დაპირისპირების არარსებობა.

რამდენად რთულია ორგანული მეურნეობის წარმოება საქართველოში, რა ბარიერებს აწყდებიან ფერმერები და როგორ ვითარდება ეს სფერო ქვეყანაში? სტატიაში მიმოხილულია, როგორ დაიწყო ბიოპროდუქციის წარმოების ისტორია საქართველოში, რა გზას გადიან მეურნეები სერტიფიცირებამდე, ვისთვის არის ის ხელმისაწვდომი და როგორია ეკოლოგიურად სუფთა საკვების წარმოების პროცესი. 

საქართველოს სოფლები სიღარიბით, ბიომრავალფეროვნების კლებით და მცირე ზომის, დაბალპროდუქტიული ფერმებით ხასიათდება, რომლებიც იძულებულები არიან ინდუსტრიალიზაციასა და პესტიციდების მზარდი რაოდენობით გამოყენებაზე იფიქრონ.  „ეკოსოფელი საქართველო“, ერთგვარი „ცოცხალი ლაბორატორიაა“, რომელიც იკვლევს, თუ როგორ შეუძლია თემზე დაფუძნებულ, რეგენერაციულ და ორგანულ სოფლის მეურნეობას იყოს რეალური ალტერნატივა – გააცოცხლოს სოფელი, აღადგინოს ნიადაგი და ბიომრავალფეროვნება და შექმნას სამართლიანი და მდგრადი ეკონომიკური მოდელები. ორგანული სოფლის მეურნეობა ხელს უწყობს მცირე ფერმერობას, არ იყენებს აგროქიმიკატებს და ზრდის კლიმატის მიმართ მედეგობას.

მალნუტრიცია – იგივე არასრულფასოვანი კვება, ყოველწლიურად მილიონობით ადამიანს უქმნის ჯანმრთელობის სერიოზულ და ხშირად სიცოცხლისთვის საშიშ პრობლემებს. საკითხი განსაკუთრებით მწვავედ დგას ღარიბ ქვეყნებში, სადაც მატერიალური სიდუხჭირე დამატებით სირთულეებს ქმნის არასათანადო ინფორმირებულობასთან ერთად. საქართველოც, ცხადია, ამ რიცხვშია და ამ ყველაფერს ქვეყანაში სწრაფი კვების ობიექტების პოპულარობის ზრდაც ემატება, განსაკუთრებით მოზარდებში. მაშინ, როცა სწორედ ისინი არიან ერთ-ერთი მთავარი რისკჯგუფი. 

საქართველო ცხოველური ცილების ეროვნული მოხმარების დაახლოებით ნახევარს აკმაყოფილებს, დარჩენილი ნაწილი შემოაქვს. დამოუკიდებლობის მოპოვებისა და ეკონომიკური ტრანზიციის პერიოდში, ორგანიზებული, მსხვილი საბჭოთა ფერმები დაიშალა. ფერმების მართვის ინფრასტრუქტურა, ცოდნა, პრაქტიკა და სისტემური ვეტერინარული კონტროლი დაიკარგა. სფერო კი წვრილი, არაორგანიზებული, ღარიბი და ტექნიკურად გაუმართავი ფერმერების ამარა დარჩა. 

ქართული ენდემური ხორბლისგან გამომცხვარი პური ექვსჯერ ძვირია, ვიდრე რუსული. რთულ სოციალურ პირობების პირობებშიც კი, ენდემური ხორბლის პურის შესაძენად მნიშვნელოვანი არგუმენტი არსებობს: 2-3 ნაჭრის კვებითი ღირებულება უფრო მაღალია, ვიდრე რუსული ფქვილისგან დამზადებული ერთი მთლიანი ბატონის.

საქართველო მდიდარია სასურსათო ტრადიციებით, ენდემური ჯიშებითა და კულინარიული მემკვიდრეობით, თუმცა ყოველდღიურ საკვებზე ქვეყანა თითქმის სრულად იმპორტზეა დამოკიდებული. ხორბლიდან ბოსტნეულამდე, რძიდან ხორცამდე – რა საფრთხეებს ქმნის ეს დამოკიდებულება სურსათის უვნებლობისთვის, ეკონომიკური უსაფრთხოებისა და პოლიტიკური დამოუკიდებლობისთვის? და რეალურად, სად გადის თვითკმარობისკენ მიმავალი გზა დამოუკიდებელ საქართველოში?

მცირეა იმ რეგიონთა რიცხვი, რომლებიც ისე ნათლად წარმოაჩენენ „ქალები, მშვიდობა და უსაფრთხოების“ (WPS) დღის წესრიგის მნიშვნელობას, როგორც სამხრეთი კავკასია. აქ არაერთი გაჭიანურებული კონფლიქტი საბჭოთა კავშირის და მისი დაშლის პერიოდიდან იღებს სათავეს. მიუხედავად ამისა, მთელ რეგიონში ქალები მშვიდობისმშენებლობის, დიალოგისა და თემთა მედეგობის წინა ხაზზე დგანან, თუმცა მათ საქმიანობას ხშირად სათანადო აღიარება და მხარდაჭერა აკლია.

მიუხედავად იმისა, რომ თბილისის ოფიციალურად გაცნობილი მიზანია „მწვანე ქალაქი“, რეალური სურათი განსხვავებულა. ფუნქციურ მწვანე სივრცეზე წვდომა შეზღუდულია, ურბანული სივრცე სწრაფად ფართოვდება, რაც უპირატესობას ანიჭებს არა ეკოლოგიურ სიჯანსაღეს, არამედ ესთეტიკურ მხარეს ენიჭება. ეს სტატია მიმართულია კრიტიკული თვალით აგვიხსნას მართველობის, დიზაინერული და გარემოსდაცვითი პოლიტიკის ურთიერთმიმართება და გავლენა ქალაქის მდგრად განვითარებაზე.

გულითადად ვულოცავთ მზია ამაღლობელს სახაროვის პრემიის მიღებას. ონლაინ გამოცემები „ბათუმელები“ და „ნეტგაზეთი“, რომლებიც მან დააარსა და ხელმძღვანელობს, საქართველოში უმნიშვნელოვანესი მედია საშუალებებია. 

სტატია ეხება ინსტიტუციურ და ხალხურ მედიცინას შორის იერარქიებს და მათ მოდერნულობასთან მიმართებას. ავტორი ცდილობს დაინახოს, როგორ იცვლება ეს იერარქიები საველე კვლევის მონაცემების საფუძველზე, რომელიც თმის დაკარგვის გამოცდილებებს და მის უკან დასაბრუნებელ სამკურნალო გზებს ეხება.

სტატიაში, რომელიც სადისერტაციო ნაშრომისთვის, სომხეთის ერთ-ერთ სოფელში ჩატარებული საველე კვლევის პირველად მონაცემებს ეფუძნება, თამთა თათარაშვილი აღწერს მიგრირებისა და ადგილზე დარჩენის, მოძრაობისა და უძრაობის გენდერულ გამოცდილებებსა და განზომილებებს.

მიუხედავად იმისა, რომ ქართული კულტურული თვითმყოფადობისთვის თამადობა – ტრადიციული  ცერემონიების გაძღოლა – სიახლე არ არის, ენერგეტიკული გარდაქმნის გზაზე მდგარ საქართველოს ენერგეტიკული გაერთიანების მინისტრთა საბჭოს მეთაურობა პირველად მოუწევს. მაგრამ რას ნიშნავს ეს პრეზიდენტობა რეალურად? მხოლოდ ცერემონიული როლია თუ საქართველოსთვის რეალური გავლენის მიმნიჭებელი ენერგეტიკული ტრანსფორმაციის გზაზე?

ანტი-ლგბტქ რიტორიკა ქართული ოცნების ანტიდემოკრატიული შემობრუნების ძირითად ნაწილად იქცა. როგორ ეხმარება ანტი-ლგბტქ განცხადებები და პოლიტიკა ქართულ ოცნებას ძალაუფლების შენარჩუნებაში და როგორ მუშაობს ეს სტრატეგია?

ეს სტატია მიმოიხილავს საერთაშორისო დებატებს კლიმატის ცვლილების შესახებ და მათ მნიშვნელობას საქართველოსთვის. ის ხაზს უსვამს კლიმატსამართლიანობისსაკითხზე უფრო ღრმა საჯარო დისკურსის წარმართვის აუცილებლობას.

ტექსტი იშველიებს ქვიარ ეკოლოგიის თეორიას, ახასიათებს გარ(შ)ემოში არსებული, რიცხვებსა და კატეგორიებში ვერდატეული ურთიერთმიმართებების მრავალგვარობას და, საბოლოოდ, წარმოიდგენს ბუნებაკულტურის და მისმიერი სხეულებისა თუ გარემოს პერფორმატიულ მომავალს.

საქართველოში, პოლიტიკური ისტებლიშმენტი მწვანე პოლიტიკით მაინცდამაინც არც დაინტერესებულა. როგორც ჩანს, 2024 წლის არჩევნები არა მხოლოდ აგრძელებს ამ ტრადიციას, არამედ უფრო მეტად უგულებელყოფს ამ საკითხებს, რადგან საარჩევნო კამპანია ძირითადად „დემოკრატია ავტოკრატიის წინააღმდეგ, ევროპა რუსეთის წინააღმდეგ“ დიქოტომიების გარშემო კონცენტრირდება.